LOSSE FLODDERS: “Nein, das geht nicht”

Dat er in de jaren ’40-’45 ook Duitsers waren met inlevingsvermogen jegens de Nederlanders, blijkt uit het volgende verhaal. Het speelde zich af begin april ’45, nu dus 81 jaar geleden.

Op de hoek van de Poststraat in Stadskanaal en de Onstwedderweg stond de  boerderij waar het gezin van Jan Maarsingh woonde. Ondanks het feit dat er enkele NSB’ers vrijwel naast hen woonden, kregen hij en zijn vrouw Hinderkien in de loop van de oorlogsjaren een onderduiker. Het was hun zwager Willem Wesseldijk uit Schoonhoven, Zuid-Holland. Willem hoopte de verplichte Arbeitseinsatz te ontlopen. Voor hem was er in de boerderij een zorgvuldig gebouwd kamertje tussen woon- en boerderijgedeelte. (1)

In de eerste aprildagen van 1945 trokken veel Duitse soldaten zich vanuit de omgeving van Stadskanaal via de Onstwedderweg terug, richting hun vaderland. De angst voor de snel oprukkende Poolse en Canadese bevrijders van Nederland werd met de dag groter.

Op een dag liep een groepje Duitsers naar binnen in de Maarsingh-boerderij. Op gebiedende toon meldden ze, dat Maarsingh zijn boerenwagen en een trekpaard voor hen klaar moest zetten. “Und ein biβchen dalli-dalli bitte!” (En een beetje snel alsjeblieft!) Maarsingh was bepaald niet bang uitgevallen. Dat bleek wel, want hij weigerde botweg op de eis van de mannen in te gaan. In de oorlogsjaren had hij als een soort hulpverlener bij het ondergrondse verzet al vaker dreigende situaties meegemaakt.

De Duitsers stonden een kort moment met de mond vol tanden, maar commandeerden toen, dat Maarsingh ‘dalli-dalli’ zijn jas maar moest aantrekken. Hij moest mee naar Duitsland! Boer Jan stond even perplex, maar haalde toen zijn overjas. Wel vroeg hij de militairen of hij nog afscheid mocht nemen van zijn vrouw. Zij was hoogzwanger.

Toen Hinderkien binnenkwam viel het groepje Duitsers opnieuw even stil. “Ja”, zei Jan, “over zo’n 14 dagen komt de baby. Dat kun je wel zien. En jullie vinden, dat ik mee moet naar Duitsland? De moeder en het kind moeten ‘t dus maar zien te redden zonder man en vader?” De soldaten keken elkaar kort aan en de aanvoerder van het groepje reageerde namens de anderen met de veelzeggende zin: ”Nein, das geht nicht! Wir gehen.” (Nee, dit kan niet! Wij gaan.) Zo vertrokken de Duitsers. Zonder paard en zonder wagen. Naar later verteld werd hebben ze na hun vertrek zelfs hun geweren met een grote zwaai in het kanaal naast de Onstwedderweg (‘Moars’ns Wieke’) gegooid. Ze gingen lopend en zonder wapens verder richting de Heimat.

Enkele weken na dit gebeuren bracht Hinderkien Maarsingh-Naaijer een kind ter wereld, precies op 5 mei 1945, de officiële Bevrijdingsdag van het Koninkrijk der Nederlanden. Vader Jan deed aangifte van de geboorte van zijn dochter op het gemeentehuis. Behalve de twee namen die ze al bedacht hadden voegde hij alsnog een 3e voornaam toe: Irene, het Griekse woord voor ‘vrede’.

1. Willem Wesseldijk was later leraar aan de Chr. Mavo in Musselkanaal en is rond 1980 nog een tijdje invaller voor het vak Franse taal geweest aan de Onstwedder Mavo 't Spieck. Zijn dochter Miep was jarenlang directrice van de Huishoudschool 'Moraine' in Alteveer.
    

Met dank aan Klaas Meijer en Alie Maarsingh voor de informatie

Foto: Boerderij van de familie Maarsingh op de hoek Poststraat-Onstwedderweg.

Oproep:
Hebt u nog een bijzondere herinnering, klein of groot, aan de jaren ’40-’45 in Onstwedde? Of kent u iemand die er nog iets over kan vertellen? Voor de rubriek ‘Losse Flodders’ ontvangen we graag uw tip of informatie via de mail:  redactie@onstwedde.info

Lees meer over Losse Flodders