- Terug
- Nieuws
- Wat een TAAL, wat een STREEK
Wat een TAAL, wat een STREEK
‘Taikens & Toal’ is een co-productie voor Onstwedde.info van kunstschilder Geert Schreuder (taikens/tekeningen) en Klaas Meijer (toal/teksten) over het Onstwedder wel en wee van toen, met een knipoog vanuit het heden.
AFL. 95 – 01-07-2026: : LEVE ONZE TAAL EN ONZE STREEK
****************************************
In de laatste aflevering van ‘Zo was ‘t’, - het iets historischer broertje van de rubriek ‘Taikens en Toal’ -, zei ik u al dat het voor mij nog steeds een heerlijkheid is om weer ‘s in oude, regionale kranten(knipsels) en tijdschriften te duiken. En als de teksten in het Gronings geschreven zijn, dan ga ik dat zeker niet uit de weg. Want ik ben een 100 % Groninger. Net als collega Geert Schreuder trouwens. Ons beider voorgeslacht stamt mogelijk uit de Duitse grensregio en had indertijd de kleermakerij als beroep (ca. 1650). Maar onze wortels liggen dus al bijna 400 jaar in de provincie Groningen. En daar zijn we trots op! En u hopelijk ook!
Nou hebben er zich de afgelopen decennia nogal wat mensen van “elders” in Onstwedde en Westerwolde gevestigd. Best begrijpelijk gezien de rust, de ruimte en de ‘noaberschap’ in ons gebied. En dan willen we ’t over de alleszins aantrekkelijke huizen-prijzen t.o.v. het westen des lands nog niet eens hebben.
Het Gronings begrijpen en (een beetje) spreken gaat deze lieden echter vaak heel lang / té lang moeilijk af. Soms doen ze er ook niet eens echt hun best voor. En dat vinden Geert en ik dom, heel dom! Want onze Groninger taal is uniek in Nederland, enig in z’n soort!!!
Een uitstekend bewijs voor deze stelling vond ik een krant uit 2008, onder de kop :
HET GRONINGS IS DE KORTSTE TAAL VAN ONS LAND. (En dus de meest efficiënte !)
In het Nederlands zeg je: In het Gronings (Grunnegs) :
- Dat behoort tot de mogelijkheden ……………………………………… Zol kennen
- Hieromtrent kunnen wij u geen enkele zekerheid bieden …….. Wait ‘k nait
- Zou u dat nog wel even willen herhalen ? …………………………… Hè ?
- Zulks ben ik geenszins van plan …………………………………………. Dat dou’k nait
- Ligt dat in de lijn der verwachtingen ? ………………………………… Zol’t ?
- Hiermee denk ik geen problemen te ondervinden ………………. Gain punt
- Dat wordt door mij als zeer spijtig ervaren …………………………. Da’s zunde
- Het weer voldoet niet aan de voorspelde verwachtingen …... ’t Is kloot’n-weer !
- Mag ik vragen waarvoor u hier komt ? ……………………………….. Wat mos’t ?
- Hetgeen u mij vertelt, verbaast mij ten zeerste …………………… Krieg nou wat !
- Deze informatie is geheel nieuw voor mij ……………………………. Da’s nij
- Ligt dat binnen het kader van uw bevoegdheden ? …………….. Mag’s doe dat wel ?
- Naar mijn idee is dat wat u zegt niet helemaal de waarheid ... Plaaze
- Wilt u zo vriendelijk zijn mij te zeggen wat u van mij wilt ? …... Wat wilst ?
- Ik heb hierover een enigszins afwijkende mening ……………….. Dat kin nait
- Wat u mij opdraagt, ben ik niet van plan uit te voeren …………. Krieg ‘n boggel
- Het leven van een Groninger gaat niet altijd over rozen ……… ’t Kon minder
Gelet op het bovenstaande valt slechts één conclusie te trekken: Door het Gronings als gesprekstaal te gebruiken, bespaart u zo’n 80 % op de tijd voor o.a. werkbesprekingen!
Enne ….. bovendien zijn deze Groningse zegswijzen ook wel een leuke startoefening voor de nu nog relatief nieuwe, nog niet erg goed Gronings sprekende bewoners van ons dorp/onze streek. Probeer ’t maar ‘s !
Als u de oefening u goed bevallen is, kunt u misschien ook al enigszins uit de voeten met het onderstaande gedicht van oud-gemeente-ambtenaar/schrijver-dichter Harbert Schutte uit Bellingwolde.
t VOLK VAN WESTERWOLDE
In n streek mit ploatjes veur maineg lens,
zo tussen Ter Oapel en Bennewolle,
doar vlak langs de Duutse grens,
woont nou t volk van Westerwolle.
Ze binnen slim behulpzoam,
nait wies en waiten van aanpakken.
Binnen recht deur zee,
nuimen aaltied man en peerd bie noam,
loaten mekoar nooit zakken,
en binnen al gaauw tevree.
t Volk van waineg woorden,
kieken eerst de kat oet de boom.
Mit heur doem stief op de knip
krigt n boetenstoander hierop gain grip.
Zo holden ze heur oetgoaven in toom.
n Standvasteg volk, mit en zunder witte boorden.
t Volk is sneden oet aikenholt
en ken wel n knovveltje lieden.
Is nait gaauw lamlenneg, mui of kold,
en wait zok road in mind’re tieden.
Zo dut ’t volk mekoar nog groeten.
“Moi !” zeggen vinden ze hail gewoon,
hebben aan poster’n en snaar’n n òfkeer,
en evenzo aan aal dat stiekumme gefluuster.
Ze goan ’s oavends op tied heur oogkleppen sloeten ,
want al is de lucht hier nog zo zuver schoon,
en zugst de steerns bie helder weer,
binnen aanders de nachten ,nog routduuster.
© Geert Schreuder (de “Taikens”) en Klaas Meijer (“de Toal”, dizze moal t ain en aander laind van n aander toal-maniak). Mit zien twijbaaident binnen we wel even onderwegens noar oaflevern 100...
