LOSSE FLODDERS: Wachten in de kelder

Een jong gezin, in het schootsveld van Duitsers en bevrijders, wachtte in de kelder op de bevrijding…

Derk Uil (*1905) was in de oorlogsjaren lid van de LBD, de Luchtbeschermingsdienst. Hij  moest tijdens zijn dienst vanuit de galmgaten van de Juffertoren het luchtruim in de gaten houden, om te zien of er vijandelijke vliegtuigen te bespeuren waren. Bij naderend onheil werd luchtalarm gegeven. Dan luidde de kerkklok. Nadat die in maart 1943 was geroofd door de Duitsers werd er in de toren op de velg van een vrachtwagenwiel geslagen, als teken van alarm.

Met zijn vrouw Geertje Gelling en de kinderen woonde Derk op nummer 10 van de Beukenweg, niet ver van het Dr. Hommesbos. Hij verbood zijn kinderen om in het bos te spelen. Het bosperceel was immers eigendom van chirurg Hommes uit Winschoten. Die had er een weekendhuisje. Het verhaal ging, dat er ook onderduikers verstopt zaten in het bos. Geen terrein voor kinderen dus.

Op 12 april 1945 kwamen de bevrijders Onstwedde binnen. Aan het begin van de middag waarschuwden ze bewoners van de Beukenweg, dat ze hun huizen moesten verlaten. Er zou in de buurt flink geschoten gaan worden. Derk en Geertje besloten echter om in de kelder te gaan zitten. Met de pasgeboren baby Geert op de arm en de kinderen Geessie, Wubbo en Lammy daalden ze trap af en wachtten af wat er zou gebeuren. Voor de kinderen een vreemde gewaarwording, zo samen in de kelder. Moeder legde dekens op de muurtjes, waar normaal de weckflessen stonden. Daar konden de kinderen eventueel liggen. Want tja, hoe lang zouden ze hier nog moeten blijven?

De kinderen speelden wat in de kelder. Lammy had twee lappenpoppen meegenomen. De ene was door oma gemaakt, de andere door haar vrijgezelle tante Wubbechien Gelling. Zij was lerares op haar modevakschool ‘Ensaid’. (1) Er klonken plotseling vele schoten! Het oorlogsgeweld was duidelijk wel héél dichtbij. Maar gelukkig bleef het huis gespaard en het gezin ongedeerd.

Lammy zag de volgende dag in de buurt Poolse vrachtwagens staan. Bij een oom en tante, die aan het einde van de Beukenweg woonden, hadden soldaten overnacht. Ze deelden ‘Zweeds’ wittebrood uit aan hun gastgezin en ook de moeder van Lammy kreeg een heerlijk witbrood mee. (2) Thuis aan tafel kreeg iedereen een plakje ervan. Het smaakte heel anders dan de grauwe ‘oorlogsstoede’. Nee, zulk lekker brood had Lammy nog nooit gehad!

Met dank aan Lammy Meijer-Uil (*1941) voor de informatie. 

1 – Modevakschool ‘Ensaid’ stond aan de Hardingstraat 12.
2 – Dit brood was in Nederland gebakken van meel, dat aangevoerd werd door drie grote schepen van het Zweedse Rode Kruis. De eerste twee schepen liepen op 28 januari 1945 de haven van Delfzijl binnen.

Foto: Planken vanuit de galmgaten in de toren voor de Luchtbeschermingsdienst.

Oproep:
Hebt u nog een bijzondere herinnering, klein of groot, aan de jaren ’40-’45 in Onstwedde? Of kent u iemand die er nog iets over kan vertellen? Voor de rubriek ‘Losse Flodders’ ontvangen we graag uw tip of informatie via de mail:  redactie@onstwedde.info

Lees meer over Losse Flodders