LOSSE FLODDERS : Nooit meer bloemkool!

Dwangarbeiders op het Duitse rotseiland Helgoland hadden het zwaar. Over het lot van Geert Horlings, Roelf Brands, Jogie Tipker en Wiepko Boels zijn daarover al uitgebreide verhalen geschreven. Die zijn te lezen in ‘De muren hebben oren’ en ‘De ramen hebben ogen’, de twee Onstwedder oorlogsverhalenboeken.

Ook Jan Wolfs, van het bekende Kunstmest- en Granenbedrijf bij de haven, werd op een septembernacht in 1944 uit bed getrommeld en belandde uiteindelijk als dwangarbeider op Helgoland. Hij onderging hetzelfde lot als zijn dorpsgenoten: keihard werken in slechte weersomstandigheden en slapen in benauwde, onhygiënische ruimten. Lichtpuntjes waren de pakjes van zijn vriendin, slagersdochter Roelfie Lutjeboer, van zijn ouders en aanstaande schoonouders. Ze stuurden voedsel, borstrokken, sokken en andere waren.

De maaltijden op Helgoland waren heel eenzijdig met voornamelijk gekookte koolsoorten of koolsoep. De Duitse leiding kreeg de roosjes van de bloemkool voorgeschoteld, de dwangarbeiders de witte stronken. Ook andere koolsoorten kregen ze te eten. Sigaretten waren onder de dwangarbeiders heel gewild. Daarvoor konden ze onderling ook iets ruilen.   

Bij de vlucht terug naar huis in ’45 gaf een Duitse boer Jan en enkele maten onderdak. Jan was ontzettend blij dat hij levend terug kon keren naar zijn geboortedorp. Jan trouwde in 1946 met zijn grote liefde Roelfie. De Duitse boer kwam op zeker moment Jan en Roelfie in Onstwedde opzoeken. In 1950 kocht Jan de molen van Bessembinders bij de haven en ging er graan malen. Hij heeft na zijn tijd als dwangarbeider op Helgoland nóóit meer bloemkool gelust.

Foto: Jan Wolfs

Met dank aan Riny Verkaik-Wolfs voor de informatie. 

Dit is, na meer dan 50 afleveringen, (voorlopig?) de láátste Losse Flodder. Herinneringen aan de jaren ’40-’45 in Onstwedde blijven welkom! Stuur ze naar redactie@onstwedde.info.

Lees meer over Losse Flodders