Afl. 97 – 29-03-2016 –  GASTVRIJE  ‘TIKKELS’  TIJDENS  DE  2e  WERELDOORLOG

Afl. 97 – 29-03-2016 – GASTVRIJE ‘TIKKELS’ TIJDENS DE 2e WERELDOORLOG

Een jaar geleden heb ik in aflevering 74 (d.d. 26 maart 2015) van deze rubriek als aanhangsel een lijst met zgn. ‘Onstwedder Tikkels van noam en foam’ toegevoegd. Een ‘Onstwedder Tikkel’, zo legde ik u toen uit, is van oorsprong een zéér royaal bemeten glas jenever. Dhr. Albert Kruiter (2e Barlage), die op die aflevering reageerde, wist zelfs te melden dat ’t liefst een hoeveelheid van 360 liter betrof …… (“Ik zègge die….”).
Vanwege de grondbetekenis:“royaal boven het gemiddelde”, heb ik geprobeerd de benaming een nieuw, - verre van drankzuchtig -, leven te geven. Een ‘Onstwedder Tikkel’ is in die herziene optiek een Onstwedder (m/v), die in zijn/haar prestaties op enig moment fiks boven het gemiddelde is uitgestegen. Dat uitstijgen mag dus zelfs heel diep in de Onstwedder historie zijn gebeurd. Het kernpunt is, dat hij/zij daarvoor lof² verdient. Vanuit dat oogpunt wordt hij/zij opgenomen in de eeuwigdurende lijst van Onstwedder kanjers, van ‘Onstwedder Tikkels’. U kon/kunt nog steeds kandidaten voor die lijst nomineren.
Eind 2015 zijn de ‘Tikkels’ op de hoofdpagina, in de grijze balk net boven de foto's in Bedrijven Webshop, in een eigen rubriek ondergebracht. Even aanklikken en u zit erin.
 
In het afgelopen jaar zijn er – merkwaardig genoeg ? - slechts twee nominaties geweest.
Met die laatste nominatie wil ik u vandaag graag confronteren. ’t Betreft 88 (tot dusver bekende) gezinnen die gedurende de oorlogsjaren 1940/’45 kortere of langere tijd mensen, die in het westen van ons land in nood waren geraakt, hebben opgevangen. Soms ging ’t ook wel om onderduikers, al dan niet uit eigen dorp of streek. Maar vaak betrof deze vorm van noodhulp kinderen, vooral uit Rotterdam. Zij brachten (een deel van) hun zomervakantie door in het relatief rustige Onstwedde. Dat het aantal kinderen in de winter van 1944/’45 (de ‘Hongerwinter’) nog ’s extra toenam, lag welhaast voor de hand.
Deze 92 gezinnen + de boderijder Engel Nobbe, - die zorgde voor het retourtransport naar het westen -, nemen we vandaag op in de rijen van de ‘Onstwedder Tikkels’. Aan de vooravond van de herdenking, dat 71 jaar geleden bij ons een eind aan de 2e Wereldoorlog kwam, dwingen zij nog altijd respect af. Misschien nog wel extra respect door alle discussies die we anno nu voeren over de opvang van asielzoekers uit die gebieden op deze wereld waar de oorlogsellende nog aanzienlijk groter is dan die in 1940/’45 bij ons.
Ik stel u daarom voor aan: 
                                   
              94  LIEFDEVOLLE  ‘ONSTWEDDER  TIKKELS’
,
die in de 2e W.O. kinderen (o.a. 'Rotterdammertjes') en volwassenen tijdelijk een liefdevol en veilig onderdak hebben geboden:

1. fam. Geert Hids (weduwnaar),  Dorpsstraat 1:
     - Kees Torenvlied (juli '44-juni '45) en Rietje (12 jaar) en Beppie
       Meijer (6 jaar) (jan. '45 - juni '45), allen uit Rotterdam. Kees was 
       een neef van Chris v.d. Wilde (zie no. 11). 

2. fam. Harm Luring (weduwnaar), Brink 15:
    - dhr. en mevr. Sirton uit R'dam (hij was havenwerker) 
    - Gerrit Hoogenstrijd uit R'dam (11 jaar) (tot zomer '45).

3. fam. Albert en Geertruida Johannes-Goeree, Brink 13:
    - onderduikers

4. fam. Nanne en Willie Huiges-Luring, Holte 80:
     - Jan en Koos uit Rotterdam en Mientje Kalf uit Amsterdam. Ook
       hadden ze onderduikers.

5. Weduwe Jitske Heidekamp-Gringhuis, Vosseberg:     
     - Truida Kruijs uit R'dam, af en toe vader Kruijs.

6. Wiepko en Albertje Boels-Kok, Kerklaan 18:
     - zomer 1942: Jaap Bestebreurtje uit Rotterdam
     - hongerwinter '44/'45: dhr. en mevr. W. den Hartog uit Rotterdam.
        Hun kinderen waren bij andere Onstwedder gezinnen
        ondergebracht. Nadat ze 's avonds laat met de trein uit Rotterdam
        in Assen waren aangekomen, zijn vader en moeder Den Hartog
        met hun 4 kinderen in de ijzige kou van de winternacht lopend
        naar Onstwedde gekomen.
        Doordat kleermaker ("snieder") Wiepko Boels enige tijd daarvoor
        was gearresteerd en weggevoerd naar Helgoland, was zijn
        werkkamer vrij. De ouders Den Hartog konden daar toen
        gedurende de periode van de hongerwinter verblijven

7. Fam. Freerk en Hillechien Halmingh-Geuchies (zijn tweede
    vrouw), Höfte
(nu Wessinghuizerweg 11a):
    - zomer 1944 en hongerwinter daarna: Bernard Bestebreurtje    
    uit Rotterdam broer van no. 6 en 8).

8. Fam. Hendrik en Jantje Huls-Kruiter, Wessinghuizerweg  11b:
     - (ws.) zomer 1943: Martha Bestebreurtje uit Rotterdam.

9. Fam. Geert en Aaltje Gelling-Huiting, Dorpsstraat 2 (smederij):
     - waarschijnlijk twee Rotterdammertjes, waarvan eentje Meüs
     heette.

10. Fam. Albert en Martje Siebring-Possel, Veenhuizen 11:
       - Wim Kruijs (Rotterdam)

11. Broer en zus Harm (“Gat”) en Fientje Huisman, Dorpsstraat
                                                                                                       9:

       - Chris van de Wilde en z’n ouders v.a. juli 1943 (uit Rotterdam-
       Delfshaven) (in de hongerwinter) en waarschijnlijk nog meer
       kinderen.

12. Fam.  Aike en Rikste Luring-Volders, Holte 82:
       - a.) Jan Funderink (met schuilnaam André Zwart) uit Amsterdam;
       - b.) (schooljongen) ……..  Visser uit Amsterdam (broer van 20b);
       - c.) (schooljongen) Koos den Donker (in 1945 16 jr. oud) uit
         Rotterdam;
       - d.) later ‘Lüneburgers’: mej Littel en haar dochters Truus (9 jr.) en 
         Ronnie (8 jr.).

13. Fam. Abel en Zwaantje Huiges-Wilzing, Smeerling 12:
       - Alie Sirton uit Rotterdam (ouders op Brink 15; zie no. 2). De   
         contacten met de fam. (nu: J.N.) Huiges zijn tot en met de dag van
         vandaag in stand gebleven.

14. Mevr. Hanna Frouws-Huiges (weduwe), Brink 1 (oude
       postkantoor)

       - Piet Kruijs (broer van Wim en Truida Kruijs) en af en toe een
         onderduiker voor één nacht. (Omdat er een NSB'er in de buurt               
         woonde werd weinig risico genomen).                          

15. Fam. ds. F.J. Scholten (Geref.pred.), Dorpsstraat 3: 
      - onderduikers, waaronder mevr. Koppe uit Rotterdam. Zij was de
        moeder van Elly en Joop Koppe (zie no. 64 en 65). Tijdens haar
        onderduiktijd in de Onstwedder pastorie bracht ze nog een kind
        ter wereld.
        De baby werd Irene genoemd, naar prinses Irene. Vader Koppe
        was tijdens een razzia in Rotterdam opgepakt. Gelukkig kon hij z'n
        gezin na de bevrijding heelhuids weer in de armen sluiten.
        (De diaconieën van de Geref. kerken in Nederland waren overigens
        belangrijke initiatiefnemers tot het hulpproject, waarbij kinderen
        uit het stedelijke westen van ons land hun vakantie konden
        doorbrengen op het relatief rustige platteland).

16. Fam. Huisman, Streekweg 5:
      - onderduiker;
      - onbekend kind uit ..............

17. Fam. Wolgen (bakkerij) Luringstraat 15 of 17:
      - dochter van dr. C. (Kees) Rijnsdorp uit Rotterdam.

18. Mevr. Grietje Huitsing - Maarsingh (weduwe v.a. '42), Brink 5:
      - Rens Boontjes (plm. 14 jr., uit Rotterdam ????)
      - 2 jonge 'Lüneburgers', waarvan de moeder met jong kind een
      tijdlang woonde bij aannemer Geert Haan, Hardingstraat 8.

19. fam. Harm & Annechien Wubs - Pinster "bie ‘Hooghai’" – 
                                                                                 Barkhoornweg 3 :

       - (schooljongen) Gerrit Weekhout uit Rotterdam. Kwam
       kaalgeschoren en uitgehongerd in de herfst van 1944 in
       Onstwedde aan. Maakte hier ook de bevrijding mee. Zei vaak tegen
       z'n latere vrouw:"Daar, in Onstwedde, beleefde ik de mooiste jaren
       uit mijn jeugd....."

20. fam. Berend & Ebeltje de Roos – Bouwland, 2e Barlage 13 :
       - a.) (schoolmeisje) Jopie Pijper uit Zuilen bij Utrecht;
       - b.) (schooljongen) Johannes (Han) Visser uit Amsterdam. Han
       was, samen met zijn zus Rie (zie no. 25) in mei 2016 nog aanwezig
       bij de begrafenis van Geert Rijks, jarenlang huisgenoot van de
       fam.Waarsing-de Roos.

21. fam. Willem & Wendelke Henssens-Moorlag – Esweg 9 :
       - a.) (aug. 1943) Jaap Bestebreurtje uit Rotterdam (zie ook no.6 en 
       22);
       - b.) (aug. 1943) Jan Torenvlied uit Rotterdam (broer van no. 1)

22. fam. Dethmer en Janna Boels-Eefting - Vosseberg 2 :
       - a.) (zomer 1944 en v.a. jan. 1945) Jaap Bestebreurtje uit   
         Rotterdam. Jaap maakte hier de bevrijding in april 1945 mee. (Zie
         het herinneringsboekje, dat Jaap Bestebreurtjes schreef naar
         aanleiding van die tijd: ‘De Plek’).
       - b.) Henk Keuris uit Amsterdam
            
23. fam. Jan Wubs – bij de Onstwedder sluis :
       - a.) Flip en Jan Egberts;
       - b.) Leo Eygenraam uit Vlaardingen.

24. fam. Kruiter – Vledderhuizen 26 :
       - (schoolmeisje) Loes Renout uit Rotterdam
       - onderduiker J. Bentem. Werd door verraad door de Duitsers
       gearresteerd, maar overleefde wonder boven wonder. Desondanks
       hadden de gevolgen van de arrestatie zo'n impact op zijn
       gezondheid, dat hij nooit meer de oude is geworden

25. fam. (“Loze”) Wubbe Wilts – 2e Barlage :
       - (schoolmeisjes) zusjes Rie en Ans Visser uit Amsterdam (zusjes
       van 20b) in de schoolvakanties.

26. fam. Aike Maarsingh, Veenhuizen 23A:
      - dhr. en mevr. Kortland + dochtertje (toen ca. 2 jr.) uit Hilversum 
      - Jo Dijkshoorn uit Rotterdam (is later bij een razzia omgekomen)
      - zomervakantie: Leen Hoogerwaard uit Rotterdam
      - onbekende vrouw met 2 zoontjes (sliepen in het veulenhok).

      27. fam. Harm & Wupke Eerens - Slagter, 2e Barlage 7
         
  - nadere gegevens van deze refugié zijn tot dusverre nog
            onbekend.

      28. fam. Hendrik & Elsien Louwdijk - Roelfsema, 2e Barlage 3 :
            - (ws.) 1944 of '45: ...... ter Haar uit ...........

      29. fam. Wubbe & Dine Lutjeboer - Slagter, Havenstraat 16 :
            - Dinie Zuur (uit Rotterdam) Heeft nadien nog regelmatig contact                  
            gehouden met de Lutjeboers.
            - Nellie Snijder (uit Amsterdam)

     30. fam. (meester) Frouws, Havenstraat 21 :
            - Karel en Adrie Jorda(a)n uit ……. ’t Betrof ws. zgn. ‘Lüneburger’-
            kinderen.

      31. fam. Berend H. & Dedde Wilzing – Maarsingh, Veenhuizen 19:
            - 2 kinderen Kortland (zie no. 1 hierboven)

      32. fam. Geert & Grietje Maarsingh - Huiges, Hardingstraat 1:
            - dochter Kortland (zie no.1 hierboven)

      33. fam. Harm & Margriet Migchels, Barkhoornweg 1:
             - (schoolmeisje) Coby Lenskens uit Arnhem (Coby kwam na de   
             oorlog vaak terug naar Onstwedde);
             - (schooljongen) Nico Weekhout uit Rotterdam.

      34. fam. Jan & Alberdientje Hensens-Scheper, Vledderhuizen 2:
         
  - onderduikers. Jan is in verband hiermee opgepakt en heeft zelfs    
            een tijdje in het Scholtenshuis in Groningen gezeten.

      35. fam. Jakob (Job) Veldhuis-Wubs, Scholtweg 12:
        
   - onderduikers (Kamper studenten).

      36. fam. Berend & Margriet Migchels - Maarsingh, Veenhuizen 5 :
        
   - a.) Sjaak de Braaf uit ................
            - b.) Jan Loots uit ..............

      37. fam. Nanne & Geessien Boskers - Hesseling, "op de Esch" :
        
   - zus of broer van Jan Loots (zie 36)

      38. fam. Elzo & Zwaantje Bruggers - Migchels, Vledderhuizen 9 :
            - familieleden van dr. Hommes uit Winschoten, als onderduikers
            - Rika van der Lee uit Rotterdam + nog 2 meisjes

       39. fam. Jan Hidde & Margriet Wilzing-Sterenborg,
                                                                               Wessinghuizen :
             - vanaf sept. 1943: Els Bron uit Den Haag/Scheveningen

       40. fam Geert & Grietje Migchels - Wilzing, Holte :
          
  - a. Nel Bron uit Den Haag/Scheveningen (zus van no. 39)
             - b.) Bep Boon uit Den Haag (a.s. schoonzus van 39 en 40a) 

       41. fam. Jan & Harmke Volders - Wolfs, Veenhuizen 7 :
             - Sjaan van der Hoef

       42. fam. Albert & Fennechien Volders - Maarsingh, Veenhuizen 2 :
             - Jannie Loots

       43. fam. Geert & Anna Bruggers - Wilzing, Dorpsstraat 7 :
             - Lüneburger

       44. fam. Dominee A. Luteyn, Hervormde pastorie :
          
  - onderduikers

       45. fam. Jacob & Wubke Huisman - Thurkow, Dorpsstraat 74 :
             - Rinie Thurkow uit Rotterdam

       46. fam. Hendrik & Jantje Kraai - Horlings, Veenhuizen 18 :
         
   - Jan en Nico Oost uit Rotterdam

       47. fam. Albert & Geertje Wolfs - Heun, Ter Wupping 18 :
         
   - Beb Rood
             - Roelf Mulder uit Eindhoven (onderduiker)

       48. fam. Jan & Klaziena Wolfs - Timmer, Ter Wupping 24 :
        
    - Willy Vermei uit ...............

       49. fam. Wubbe en (dochters) Albertje en Karsien Wolfs, Ter   
                                                                                                   Wupping :
             - Kees en Ida Verheist ut ..................
  
       50. fam. Aijolt en Zwaantje Volders - Migchels, Ter Wupping :
         
   - Lüneburgers

       51. fam. Berend & Wendelke Volders - Wilzing, Ter Wupping :
             - langere tijd een neergestorte Engelse piloot verborgen gehouden

       52. fam. Roelof & Albertje Draadjer - Boskers, Veenhuizen 27 :
             - Ed Louterslager

       53. fam. Derk & Sientje Scheper - Wubs, 2e Barlage 10 :
             - Adrie van Dool en z'n zusje .......... Tot 2015 is het contact tussen 
             de fam. Scheper en Adrie altijd gebleven.

       54. fam. Jan & Willemina Huiges - Halmingh, Dorpsstraat 22 :
             - Wubbe de Raad uit Rotterdam

       55. fam. Geert & Hillechien Huiges - Wolfs, Dorpsstraat 33 :
             - Wubbe (zie no. 54) en Annie de Raad uit Rotterdam

       56. fam. Harm & Berentje Stratingh - Boerhave, Havenstraat 2 :
             - Lüneburger

       57. fam. Geert & Fennechien Huiges - Volders, Veenhuizen 16 :
             - 2 onbekende jongens uit ..............

       58. fam. Hiske & Jantje Boels - Wind, Hardingstraat 16 :     
             - (zomer 1944) Martha Bestebreurtje uit Rotterdam

       59. fam. ("boer") Jan & Albertje Wubs - Bots, Dorpsstraat 11 :     
             - (hongerwinter '44/'45) Koos den Hartog uit Rotterdam (zie ook no.
             6, 60 en 61).

       60. fam. Adolf & Antje Bruining - de Groot, Dorpsstraat 52 :     
             - (hongerwinter '44/'45) Tine den Hartog uit Rotterdam (zie ook no.
             6, 59 en 61)

       61. fam. Freerk & Janna Boels - Kruiter, Dorpsstraat 24 :     
             - (hongerwinter '44/'45) Arie den Hartog uit Rotterdam (zie no. 6,
             59 en 60).

       62. Jacob (Job) Veldhuis, 1e Barlage 4 :     
             - Abraham Meijer (van 'het Jeudenhoes', Dorpsstraat 27) als   
             onderduiker.     
             Abraham was de jongste van de joodse Meijer-familie en bezat 
             waarschijnlijk daardoor voldoende (veer)kracht en moed
             om zich tegen de Duitse anti-jodenmaatregelen in 1943 te    
             verzetten. Hij zat eerst ondergedoken bij de dhr. Geert Veldhuis
             (2e Barlage), maar verkaste inderhaast naar het boerderijtje van
             de toen nog vrijgezelle Job Veldhuis (2e Barlage).
             Er dreigde namelijk loslippigheid van een NSB-buurtgenoot, wat   
             Abraham én Job ernstig in gevaar zou hebben kunnen brengen.
             Abraham Meijer overleefde de oorlogsjaren.

      63. fam. Geert & Antje Scheper - Kraai, Luringstraat 2a :
         
  - Marietje den Donker (ws. een zus van Koos -zie no. 12-c) uit
            Rotterdam

      64. fam. Jan Hidde & Nantje Sterenborg - Bruggers, Kanaaldijk :
            - Elly Koppe (moeder: zie no. 15) en Peggy Rogman

      65. fam. Nanne & Eltje Sterenborg-Bruggers, Sterenborg/Ter     
                                                                                              Wupping 10 :
            - Joop Koppe (moeder: zie no. 15)
            - Leendert Kloot uit ....... (zusje bij no. 79).

       66. fam. Albert & Jantje Boskers - Schoenmaker, Veenhuizen 27 :
             - Jan Plugge uit ............ (broer van no. 66)

       67. fam. Klaas & Rikste Wubs - Huiting, Veenhuizen 29 :
             -
Kor Plugge uit ............. (broer van 66)

       68. fam. Frederik & Anna van der Heide - Mölling, "op de Es"/
                                                                           nu: Hardingstraat35 :
             - Rina Visser (nu te Ermelo. Recentelijk weer in contact met leden   
             van het vroegere gastgezin)
             - Hanny Post

       69. fam. A. Migchels - ter Borg, Barkhoornweg 25 :
             - a.) Jannie van Vliet uit Vlaardingen
             - b.) Robbie van der Zijl uit Rotterdam    

       70. fam. Hendrik van der Heide (broer van no. 71), 1e Barlage 9 :
             - a.) Hendrik Eleveld (onderduiker). Werd op een morgen in alle  
             vroegte opgepakt door een stel landwachters
             - b.) 1943 of '44: (evacuée) Herman Heikoop uit Utrecht

       71. fam. Remke & Geertruida van der Heide - Wubs, 1e Barlage 7 :
     
        - 1943 of '44 (evacuée) Weinand Schoeman uit Veenendaal. Heeft   
             in 2015 vanuit Canada nog een herinneringsbezoek gebracht aan
            de fam. Van der Heide. De families Heikoop (zie no. 70) en
            Schoeman waren kennissen van Remke uit de mobilisatie-tijd van de
            1e Wereldoorlog (1914/'18).

      72. fam. Jan & Hadewieg Scholtens - Wubs, 2e Barlage 18 :
         
  - onbekend Rotterdammer 'bleekneusje'
            - Lüneburger moeder met kind

      73. fam. Steven & Zwaantje Draadjer - Kruize, Havenstraat 11 :
            - Willie Lindgreen uit Amsterdam (indertijd ruim 8 jaar)

      74. fam. Geert & Elsien Roelfsema - Boskers, Dorpsstraat 50 :
            - Lenie Lindgreen uit Amsterdam (oudere zus van no. 72)

      75. Jakob Korsse en zijn moeder Wubke Korsse-Luttjeboer,
                                                                                  Wessinghuizerweg :
            -
bieden in de herfst van 1942 Salomon & Carolina Meijer-
            Jacobson en hun zoon Simon (die ternauwernood aan arrestatie in
            Emmen had kunnen ontkomen) een onderduikadres. Loslippigheid
            brengt hun veiligheid echter in gevaar. De Meijer's verhuizen naar
            de fam. Jan Wever (zie no. 76). Jakob Korsse wordt toch in juli 1944
            gearresteerd. Hij overlijdt in januari 1945 in het concentratiekamp
            Neuengamme, 28 jaar oud ......

      76. fam. Jan ("Lappie") & Coba Wever-Wubs, Luringstraat 16 :
            - bieden de Joodse familie Salomon & Carolina Meijer-Jacobson en   
            hun uit Emmen gevluchte zoon Simon een onderduikadres, nadat 't              
            bij Korsse (zie no. 75) niet meer veilig bleek.  Jan Wever en z'n
            onderduikers worden in juni 1944 echter van hun bed gelicht door
            de Landwacht. De Joodse Meijer-familie vindt de dood in
            concentratiekamp Auschwitz. Jan Wever overleeft kamp Mauthausen
            .......... Hij overlijdt 14 dagen na zijn thuiskomst .............

     77. fam. Jan ("Lappie") & Hennie Oosterveld-Boels, Dorpsstraat 8 :
           - bieden van 1943 - 1945 onderdak aan 5 leden van de fam. Pronk
           uit Scheveningen: opoe, beide ouders + 2 kinderen. Jan Oosterveld
           ziet gedurende die 2 jaar o.a. z'n inspanningen om de zoon van het
           gezin op de HBS in Stadskanaal (nu Ubbo Emmius) geplaatst te
           krijgen met succes bekroond.

     78. fam. Derk & Pietertje Lutjeboer-Vissering, Luringstraat 41 :
          
- Corrie Baardman

     79. fam. Begeman, Veenhuizen :
           - schoolmeisje van ca. 10 jr. ............. Kloot uit Amsterdam (=
           zusje van Leendert, zie no.65)

     80. fam. David & Albertje Eerens - Strockmeijer, Dorpsstraat 29 :
           - a.) Corrie Tubbergen uit ...................
           - b.) Nellie Kloot uit Amsterdam (= zusje van no. 65 en 79)

      81. fam. Harmannes & Gepke Lutjeboer-Bodewitz, Ter Wupping 8 :
            - Coba van Kleef, ca. 12 jr. uit Rotterdam. Coba is na de oorlog   
            herhaalde keren teruggeweest in Onstwedde.

      82. fam. Geert & Berendina Heidekamp-Meems, Vosseberg 23 :
            - Gerard Mulder uit ?????

      83. mevr. Zwaantje Sterenborg-Volders, Dorpsstraat 21 :
            - Bartje ......... (ca. 6 jr.) uit ??????
            Ook 2 zusjes van Bartje waren in Onstwedde. Waar die waren   
            ondergebracht is (nog) onbekend.

      84. fam. Gerrit Buist - Streekweg (Holte) :
            - Jannie Engelman ("......een schoonheid van een meisje.... !" van   
            ca. 10/11 jr.) uit ws. Rotterdam

      85. fam. Elze Addens - Streekweg :           
             - onbekend kind

      86. mevr. Zwaantje Horlings - Kruize, Havenstraat :
            - Geertje (20 jr.) en Wubbe (10 jr.) Hoezen uit Rotterdam  
            (oorspronkelijk kwamen de Hoezen's uit Oude Pekela en waren
            verwant met enkele Onstwedder families; o.a. Halmingh)

      87. fam. Karssien & Grietje Horlings - Frouws, Wessinghuizerweg 
                                                                  (destijds met huisnr. E 171) :
            - een half jaar tijdens de Hongerwinter van 1944/'45: Ben Hoezen   
            (13 jr.) uit Rotterdam. Hij kreeg ontzettende heimwee, waarvoor hij  
            bij zijn vertrek in 1945 zijn excuses aanbood .......
            Ben Hoezen schreef in 1973 een verslag van de tocht naar  
            Onstwedde. Nadat ze door een vrachtauto naar Meppel waren
            gebracht, moesten hij en z'n broer en drie zussen maar zien hoe ze
            te voet door de kou en de sneeuw in Onstwedde kwamen..........

     88. fam. Friedrik & Roelfien van der Heide - Meinders, Hardingstr. 5:
            - Wim Heikoop uit ...............

     89. fam. (timmerman) Geert & Aaltje Haan - Beikes, Hardingstr. 8:
            - (tijdelijk) Lüneburger moeder met kind (zie ook no. 18).

     90. fam. Jan & Grietje Brugge - van der Heide, Barkhoornweg 4:
            - Piet Visser uit ......... (broer van Jennie - no. 91 - en Rina)

     91. fam. Roelf & Geessina van der Heide - van Dijk, "bie Hooghai":
            - ws. hongerwinter 1944/'45: Jennie Visser uit ........., ca. 14 jr. (zus
            van no. 90).

     92. fam. Harm ("Fiedel") & Jantje Meijer - Niemeijer, Luringstraat 10:
           
- v.a. 1943: Rietje Voogd uit Rotterdam. Was toentertijd 6 à 7 jaar oud.
            (Kwam op haar huwelijksreis nog 's langs bij de fam. Meijer met de
            rammelende "wittebroodsblikken" onder de auto ....)
            - (ws.) 1944: Jopie Kloot uit Amsterdam.

     93. (Boderijder) fam. Engel & Jantje Nobbe-Kruize, Luringstraat
                                                                                                           12 :
            - Zette vanaf 1942 zijn vrachtauto in om - met toestemming van de
            autoriteiten - evacuées vanuit Onstwedde terug te brengen naar 
            hun woonplaatsen in het westen van ons land. De evacuées kwamen
            vaak met een (witte) bus. Of met de trein, maar dan kwam 't meer dan
            eens voor dat je vanaf Assen of zelfs Meppel, lopend Onstwedde maar
            moest zien te bereiken........
            Op de foto van vandaag staat Engel (linksvoor) op het punt westwaarts
            te vertrekken. Het kleine meisje midden achter met de strik in het
            haar is Riekie Nobbe. De vrouw met de hoed in het midden is
            Catrien van der Vlis. Rechts daarvan staat Lammechien van der
            Heide-van Dijk. Daarnaast (rechts) met de zwarte rok staat Hennie
            Kuiper (later getrouwd met kruidenier Jan Wessels).   
        
            Ook Rietje Voogd, Nonnie Meijer en Appie Nobbe komen op de foto 
            voor. Waar die precies staan hebben we helaas niet kunnen 
            achterhalen.

Tenslotte willen we in deze lange lijst een apart plekje inruimen voor:

     94. "Boultje" (bijnaam) de Vries, politie-postcommandant,
                                                                                             Dorpsstraat 44:
              - vanuit zijn in het dorp al langer gewaardeerde grondhouding
              biedt hij in maart 1945 een tweetal hongerende Duitse soldaten
              gastvrijheid en maaltijd: naastenliefde zoals naastenliefde altijd
              zou moeten zijn.
              (Zie voor het uitgebreide verhaal hierover aflevering 101 van deze 
              rubriek 'Zo was 't').
 

N.B.: Onze grote dank gaat voor het aanleveren van veel gegevens uit naar: mevr. Chonda Luring-te Velde en mevr. Lammy Meems-Maarsingh. Daarnaast voorzagen diverse mailcontacten ons van nuttige  informatie.
Als u nog over aanvullingen beschikt dan horen we dat graag van u.
Dat deden inmiddels al: dhr. Berend Louwdijk, mevr. R. Huisman-Lutjeboer, (met een geweldig fijn gedetailleerde lijst) mevr. T. Wilzing-Bruggers ('Brinkstee'), mevr. T. Trenning-Sterenborg, mevr. H. Turkstra-Horlings/mevr. I. Horlings-Tammes, mevr. K. van der Heide-van der Heide, dhr. Hiske Boels, dhr. Jacob Scheper, fam. Hendrik Wolfs-Bosker, dhr. Harm Migchels/dhr. Geert-Aike Wubs, dhr. Remke de Vries, dhr. Geert Draadjer, dhr. Albert Kruiter (2e Barlage), dhr. Aike Velthuis, dhr. Wessel Wubs, mevr. H. Bosschers-Harkema (Vlagtwedde) en dhr. Jaap Bestebreurtje uit Rhenen.
Dank-dank-dank !!!


© Klaas Meijer